ΤΟ ΛΙΟΤΡΙΒΙ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ Του Κώστα Γεωργόπουλου

ΤΟ ΛΙΟΤΡΙΒΙ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

 

Ακριβώς  απέναντι  από το σπίτι του Μπάρμπα Μπατιστή στο Β.Α. μέρος του χωριού βρισκόταν  προσεισμικά το λιοτρίβι.

Μια έντονη μυρωδιά από λιοκόκι σε άφηνε να καταλάβεις πως κάπου εκεί κοντά λειτουργούσε το ελαιοτριβείο.

Το κτίριό του ισόγειο και πρόχειρα κατασκευασμένο , παρ ’ότι εδέσποζε στην ερημική εκείνη τοποθεσία ,δεν ήταν παραπάνω από εξήντα ίσως τετραγωνικά. μέτρα , στεγάζοντας κάτω από τους ξεφτισμένους από τον καιρό τοίχους και την  ανεμοδαρμένη στέγη του ένα σωρό πολύτιμες και ημιπολύτιμες υπηρεσίες..

 

Τα διό του τεράστια πέτρινα λιθάρια με τα οποία αλέθονταν οι ελιές στα παλιότερα χρόνια γύριζαν ασταμάτητα κάτω από την δυναμική εγκαρτέρηση ενός γηραιού ψοφοδεούς αλόγου, που διέγραφε κύκλους 

εις το διηνεκές..

Έχοντας καλύπτρες στα μάτια του είχε συνηθίσει σε αυτό το δρομολόγιο και ήταν πλέον αδύνατο να εκτελέσει άλλες υπηρεσίες.

Τη δουλειά αυτή αργότερα την έκανε μια πετρελαιομηχανή  ντήζελ  με πυροκεφαλή..

Το καμινέτο που ζέσταινε την πυροκεφαλή, για να πάρει μπροστά η

 πετρελαιομηχανή .ήτανε η πρώτη-πρώτη ενέργεια των λειτρουβιάρηδων.

Ο Καραμάνος ήτανε ας πούμε ο μηχανολόγος του λειτρουβιού.

Ολόκληρες ώρες πολλές φορές με το καμινέτο  ζέσταινε την πυροκεφαλή για να πάρει μπροστά ,αλλά αυτή παρέμενε ανένδοτη.

Τότε το «γαμοσταυρίδι»έδινε κι έπαιρνε ,από τον οργισμένο αφέντη της.

Και κάπου εκεί ενώ σε όλων τα μάτια ήταν ζωγραφισμένη η απογοήτευση

ξάφνου ακουγόταν  το  τούκου –τούκου της μηχανής και η καρδιά όλων ερχόταν στη θέση της..

Ο άξονας τότε των λιθαριών άρχιζε να κελαηδάει και το κελάηδημά του αυτό ήτανε  η ελπίδα των λειτρουβιάρηδων, αλλά και όσων είχαν φέρει τις ελιές τους για λάδι.

 

Οι ελιές τότε αδειάζονταν  στα λιθάρια χειρονακτικώς.

Όλες σχεδόν οι δουλειές μέσα στο λειτρουβιό αυτό γινόντουσαν με το χέρι.

Αν θυμάμαι καλά το λιοτρίβι είχε στο δυτικό μέρος του και κατά μήκος του τοίχου δύο μεγάλες σιδερένιες   πρέσες,, όπου και τοποθετούσαν τα χειροποίητα λαδόπανα γεμάτα με τον ρευστοποιήμένο πολτό του  ελαιοκάρπου..

Ένας οδοντωτός τροχός χειροκίνητος στο νότιο μέρος του λειτρουβιού κάτω από ένα μικρό παράθυρο και συνδεδεμένος με τις πρέσες με το «βίντζι», αποτελούσε το πιο σημαντικό κομμάτι στη διαδικασία ,για την εξόρυξη του λαδιού.

.Αυτό ήτανε το πιο δύσκολο κομμάτι και οι λειτρουβιάρηδες έπρεπε να

συγκεντρώνουν όλη τους τη δύναμη για το σκοπό αυτό.

Κάτω από τις διό πρέσες όπου τοποθετούσανε τα μάλλινα χειροποίητα πανιά με τις αλεσμένες ελιές ,βρισκόντουσαν δύο ποδόχια πέτρινα ,που δεχόντουσαν όλα τα προιόντα του πιεστηρίου λιόζουμα ,λάδια και ότι άλλο μπορούσε κανείς να φαντασθεί μαζευόντουσαν στα διό αυτά ποδόχια

.

Η διαδικασία της περισυλλογής βασιζότουνε στο ειδικό βάρος του λαδιού

που επειδή ήταν σαφώς μικρότερο από του νερού και των άλλων ουσιών

μαζεύοταν, πάνω-πάνω στην επιφάνεια του ποδοχιού.

Με ένα μικρό σκεύος χάλκινο η αλουμινίου ,γιατί τότε δεν υπήρχαν τα πλαστικά ,μαζευότουνε προσεκτικά το λάδι από την επιφάνεια του ποδοχιού κι έμπαινε στα λεγόμενα «ασκούπια»για τη μεταφορά τους στο σπίτι στις πλάτες των λειτρουβιάρηδων.

Τα ασκούπια αυτά που συνήθως μετέφεραν μόνο λάδι λόγω της ελαστικότητας τους, προέρχονταν από δέρμα προβάτου.

Από την πολύ χρήση είχαν αποκτήσει ένα χρώμα γκριζόμαυρο που μύριζε λαδίλα και δερματίλα μαζί.

Απορώ πως διάβολο το τρώγαμε αυτό το λάδι ,που πέραν των άλλων οι ελιές είχαν μαζευτεί από κάτω μία-μία και είχαν μείνει μέρες στο κατώι στους λινούς και όπου από κει γέμιζαν τα σακιά με το φτυάρι για να πάνε στο λειτρουβιό..

Πολύ αργότερα βέβαια τα αθώα και άκακα αυτά ασκιά η ασκούπια που μπορεί να μην είχανε τίτλους ευγενείας και να ήτανε λίγο δύσοσμα αντικατασταθήκανε με τα πλαστικά δοχεία ,που πολλοί τα υποπτεύονται

και για καρκίνους ακόμα.

 

Εκείνα τα παλιά χειμωνιάτικα πρωινά του χωριού είχαν την δική τους ομορφιά όσο φτωχά κι’ αν ήταν .

Αρχίζαν πάντα  με την εξωτική και διαπεραστική  φωνή του

  «κόρνου»,σημάδι πως το λιοτρίβι ήτανε έτοιμο για τη λαδιά της ημέρας.

Ο κόρνος (μεγάλη τρυπημένη αχιβάδα) του λειτρουβιού  ξύπναγε το χωριό από τις έξη και γύρω στις οχτώ χτύπαγε η καμπάνα της εκκλησιάς για το  σχολείο .

Κάπου τριάντα με σαράντα παιδιά  ξεχυνόντουσαν με τις σάκες τους έτοιμα

από νωρίς και γέμιζαν τις στράτες του χωριού, περιμένοντας τη δασκάλα τους.

Η Ζωή άρχιζε τον ανηφορικό δρόμο της από πολύ πρωί.

Τώρα όλα αυτά έχουν αλλάξει .

Δεν υπάρχει σχολείο ,δεν υπάρχει λιοτρίβι . και το χειρότερο ,δεν υπάρχουν παιδιά.

 

Βέβαια οι λειτρουβιάρηδες  της εποχής εκείνης μετά την κατοχή σκορπίσανε σαν τα παιδιά του λαγού

. Οι περισσότεροι για Νέα Υόρκη, άλλοι στην μακρινή Αυστραλία

και άλλοι στη μεγάλη μας πρωτεύουσα

Το λιοτρίβι στην αρχή σφράγισε και .με  το σεισμό κατέρρευσε.

Τα λιθάρια του λιοτριβιού υπάρχουν ακόμη στο ισοπεδωμένο από το σεισμό κτίριο.

.Δεν ξέρω αν σώζεται ακόμα ο κόρνος ,το καμινέτο η η πετρελαιομηχανή.

Πάντως αν σώζονται κάπου, θα είναι σαν ιερά κειμήλια και θα πρέπει να τοποθετηθούν σ’ ένα μουσείο μαζί με άλλα πολύτιμα αντικείμενα του χωριού..

                    12.6.2010   Μουσάτα Κ.Π.Γεωργόπουλος.

About Κώστας Γεωργόπουλος

Γεννήθηκα στην Κεφαλονιά ,Τελείωσα το Βαλλιάνειο Γυμνάσιο Κεραμιών με το άριστα (19,40). Μπήκα πρώτος με το άριστα(9.ο9) χωρίς φροντιστήριο στις προσαρτημένες σχολές του Ε.Μ.Π. (ΣΥΠ) όπου πήρα πτυχίο ισότιμο πολιτικού μηχανικού Τ.Ε Προτού υπηρετήσω στρατιώτης εργάσθηκα στο Υπουργείο Αποκαταστάσεως σεισμοπλήκτων νήσων στο Κ8 γραφείο με προιστάμενο τον πολ.μηχ.Κέπετζη και εν συνεχεία στο γραφείο Νομομηχανικού Κεφαλονιάς με προιστάμενο τον πολ.μηχ. Κουκλάδα . Επέβλεψα διάφορα έργα όπως το Σουηδικό Νοσοκομείο Σάμης ,δωρεά της Σουηδίας που στον καιρό του προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στους σεισμοπαθείς της Κεφαλονιάς. Μετά το στρατιωτικό εργάσθηκα στην τεχνική εταιρία Φραγκάκου -Φραγκάκη που κατασκεύασε τα κυριότερα κτίρια του Δημοσίου στο Αργοστόλι όπως το Διοικητήριο ,το Μουσείο και το Δικαστικό Μέγαρο Επέβλεψα την κατασκευή του Μουσείου και του Δικαστικού μεγάρου. Επέβλεψα επίσης πολλές ιδιωτικέ κατοικίες στο Αργοστόλι που κατασκευάσθηκαν από την Τ.Εταιρία Φραγκάκου , όπως και ολόκληρο το χωριό Προκοπάτα που κατασκεύασε η εταιρία με δαπάνες του εφοπλιστή Μαρκεσίνη. Η αποχώρηση από την εταιρία έγινε με δική μου βούληση για λόγους οικογενειακούς. Μετά την αποχώρησή μου από την Εταιρία εργάσθηκα στο Υπουργείο Γεωργίας -(Τοπογραφική υπηρεσία-) εκτελώντας διάφορα έργα ανά την Ελλάδα τοπογραφικής κυρίως φύσεως όπως χαράξεις αρδευτικών έργων στο έδαφος,αποτυπώσεις εκτάσεων και κτηματολόγια,.ρυμοτομίες σε πόλεις και χωριά και διανομές εκτάσεων σε ακτήμονες.Στη Θεσσαλία και στην Πελοπόννησο εκτέλεσα επίσης( ύστερα από εφαρμογές χαράξεως αρδευτικών έργων στο έδαφος και συντάξεως κτηματολογικών στοιχείων ) αναδασμούς σε εκτάσεις 200000 και πλέον στρεμμάτων , που συνετέλεσαν τα μέγιστα στην ανάπτυξη του Γεωργικού εισοδήματος της χώρας συγκεντρώνοντας την κατατεμαχισμένη ιδιοκτησία των αγροτών και εξοπλίζοντας με τεχνολογικό υπόβαθρο , τα κατά τα άλλα πλούσια εδάφη τους , με νερό, δρόμους επικοινωνίας και καλή αποστράγγιση. Το 1974 έκανα μεταπτυχιακό ( master) στο Saint Gall Ιnst.(SSPO) της Ελβετίας στη Φωτογραμμετρία αποκτώντας ένα διεθνές Diploma στο αντικείμενο αυτό.. Αυτό με λίγα λόγια υπήρξε το έργο μου.. Είμαι ήδη συνταξιούχος του Δημοσίου και τον περισσότερο χρόνο μου αναλώνω στην Κεφαλονιά οπου και μένω στο χωριό Μουσάτα με τη σύζυγό μου. Ασχολούμαι με τη συγγραφή καθώς και με την ποίηση .Διατηρώ μια λογοτεχνική ιστοσελίδα και εκεί δημοσιεύω τις εργασίες μου,που δεν έχουν εκδοθεί (Διηγήματα,χρονικά ,ευθυμογραφήματα ιστορικά και δοκίμια) αλλά επίσηςλυρική και σατιρική ποίηση δική μου και του πατέρα μου.Ο πατέρας μου υπήρξε καταξιωμένοος σατιρικός ποιητής, συνεργάτης του σπουδαίου Μολφέτα στο φημισμένο ΖΙΖΑΝΙΟ της Κεφαλονιάς.Το καλοκαίρι του 2ο14 εξέδωσα ολόκληρο το ποιητικό μου έργο και το φθινόπωρο του ίδιου χρόνου καταξιώθηκα ένα Α βραβείο σε έναν διεθνή διαγωνισμό για τη ρότα του Οδυσσέα που είχε προκηρύξει η UNESCO..H ιστοσελίδα μου είναι: www.kostaspak.gr και το e mail μου :pak1953@gmail.com
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>